Zëvendës drejtor në Departamentin për Çështjet Kufitare dhe Migracionin
Ivona Stefanovska
HISTORIKU
Sigurimi i kufirit shtetëror pas pavarësisë së Republikës së Maqedonisë së Veriut ishte kryer nga një njësi e veçantë kufitare e Ushtrisë së Republikës së Maqedonisë së Veriut. Duke pasur parasysh aspiratat euroatlantike të shtetit tonë, u bë e nevojshme të braktiset sistemi deri atëherë për sigurimin e kufirit shtetëror, domethënë të zbatohet sistemi evropian i Menaxhimit të Integruar Kufitar. Për këtë qëllim, në tetor të vitit 2003, nga Qeveria e Republikës së Maqedonisë së Veriut u miratua Strategjia Kombëtare për Menaxhimin e Integruar Kufitar.
Implementimi i strategjisë kombëtare filloi më 7 maj 2004, kur mbikëqyrja e kufijve midis pikave kufitare, e ashtuquajtura linja e gjelbër dhe linja e kaltër në liqene dhe kontrolli i kalimit të kufirit shtetëror drejt Republikës së Greqisë, u mor nga Ministria e Punëve të Brendshme – Policia Kufitare. Më pas, u ndoq marrja e kompetencave në faza:
-
më 1 shtator 2004 drejt Republikës së Bullgarisë,
-
më 20 dhjetor 2004 drejt atëhershme Serbisë dhe Malit të Zi,
-
dhe më 29 gusht 2005 drejt Republikës së Shqipërisë.
Me marrjen e kompetencave nga Policia Kufitare filloi përmirësimi i sistemit të Menaxhimit të Integruar Kufitar me ristrukturimin e kapaciteteve personale, administrative dhe materiale sipas standardeve të Bashkimit Evropian që lidhen me kontrollet dhe mbikëqyrjen kufitare.
Me ristrukturimin filloi një proces krejtësisht i ri i trajnimeve për të gjithë personelin, blerja e sistemeve teknike moderne dhe mjeteve për kryerjen e kontrolleve dhe mbikëqyrjes kufitare.
Për këtë qëllim, në qendrat e trajnimit të BE-së u dërguan për edukim policë nga të gjitha nivelet, u futën në përdorim mjete optike-elektronike të reja, automjete terreni, anije të shpejta për mbikëqyrjen e ujërave liqenore dhe të tjera.
Me konsolidimin e Policisë Kufitare në të gjitha nivelet: strategjik, operativ dhe lokal, si dhe me përfshirjen e ministrive dhe agjencive të tjera në sistemin e Integruar të Menaxhimit Kufitar, Republika Maqedoni mori një segment kombëtar modern sigurie i aftë të përballojë të gjitha sfidat nga siguria kufitare e Republikës së Maqedonisë së Veriut, por edhe sigurinë dhe luftën kundër kriminalitetit ndërkufitar me vendet e rajonit dhe Bashkimin Evropian.
Struktura Organizative dhe Kompetencat
Sektori për Çështjet Kufitare dhe Migracionin është një formë organizative e veçantë brenda Zyrës për Sigurinë Publike pranë Ministrisë së Punëve të Brendshme (MPB), i cili ka kompetencat e mëposhtme:
-
Përmirësimi i vazhdueshëm i metodologjisë për menaxhimin e sigurisë kufitare, lufta kundër krimit transkufitar, bashkëpunim ndërkombëtar dhe ndër-agjencial me subjekte të tjera brenda Sistemit të Integruar të Menaxhimit Kufitar;
-
Pjesëmarrje në zgjidhjen e mosmarrëveshjeve transkufitare me shtetet fqinje;
-
Pjesëmarrje në zhvillimin dhe përmirësimin e koncepteve për zbatimin e regjimit të vizave të Republikës së Maqedonisë së Veriut me shtetet e tjera;
-
Zhvillimi i koncepteve për parandalimin në punën kufitare në partneritet me komunitetin dhe qytetarët;
-
Koordinimi i aktiviteteve me organizatat ndërkombëtare dhe agjencitë për zbatimin e planeve operative dhe veprimeve kundër krimit transkufitar;
-
Ndërtimi i një sistemi të unifikuar trajnimi kompatibil me konceptin e trajnimeve në Bashkimin Evropian, përmes Agjencisë Evropiane për Sigurinë e Kufijve dhe Bregdetit (FRONTEX);
-
Ethemelohet kapacitete administrative, personeli dhe materiale për rregullimin e qëndrimit të të huajve, ri-administrimin dhe pranimin e të huajve në një Qendër të veçantë për Pranimin;
-
Ndërtimi i një sistemi bashkëpunimi ndër-agjencial kombëtar në fushën e çështjeve kufitare;
-
Kryerja e analizave të kërcënimeve për sigurinë kombëtare dhe vlerësimit të rreziqeve që mund të ndikojnë në sigurinë e kufijve;
-
Përmirësimi i sistemit për kontrollin dhe mbikëqyrjen kufitare sipas standardeve të Agjencisë Evropiane për Sigurinë e Kufijve – FRONTEX.
Në nivel strategjik funksionon Njësia Mobile për Zhdukjen e Krimit Transkufitar dhe Masave Kompensuese, me detyrat e mëposhtme:
-
Mbulojnë kufirin e Republikës së Maqedonisë së Veriut me ekipe mobile që veprojnë nga linja kufitare në thellësi të territorit;
-
Kryejnë masa kompensuese në thellësi për luftimin e krimit transkufitar;
-
Përballje me forma të tjera të krimit.
Qendrat Rajonale për Çështjet Kufitare janë një formë organizative e veçantë brenda Zyrës për Sigurinë Publike – MPB. Kompetencat ndahen gjeografikisht sipas kufijve me shtetet fqinje:
-
Qendra Rajonale për Çështjet Kufitare – Veri, që mbulon kufijtë me Republikën e Kosovës dhe Republikën e Serbisë;
-
Qendra Rajonale për Çështjet Kufitare – Lindje, që mbulon kufijtë me Republikën e Bullgarisë dhe pjesën e Belasicës drejt Republikës së Greqisë;
-
Qendra Rajonale për Çështjet Kufitare – Jug, që mbulon kufijtë me Republikën e Greqisë, duke përfshirë edhe ujërat e Liqenit të Prespës;
-
Qendra Rajonale për Çështjet Kufitare – Perëndim, që mbulon kufijtë me Republikën e Shqipërisë.
Qendrat rajonale koordinojnë masat dhe aktivitetet me njësitë lokale për punë kufitare në përbërjen e tyre dhe mes Qendrave të tjera Rajonale, veçanërisht për çështjet tranzitore të menaxhimit kufitar ndërmjet kufijve të ndryshëm.
Përveç kësaj, janë vendosur organizativisht edhe Stacionet Policore të veçanta për kontrollin dhe mbikëqyrjen kufitare, dhe ato janë:
Për kontrolle kufitare në:
-
16 pika kalimi kufitarë të destinuara për trafikun rrugor;
-
3 pika kalimi kufitarë të destinuara për trafikun hekurudhor;
-
2 pika kalimi kufitarë të destinuara për trafikun ajror.
Stacionet policore kryejnë detyra të kombinuara për kontrolle dhe mbikëqyrje kufitare mes pikave kaluese, pra në linjën e quajtur e gjelbër dhe linjën blu në liqene. Disa stacione policore janë ekskluzivisht përgjegjëse për mbikëqyrjen kufitare në linjat e gjelbërta dhe blu në liqene.
Në nivel lokal, është vendosur një sistem patrullash të përbashkëta dhe të kombinuara me shërbimet kufitare fqinje nga: Republika e Kosovës, Republika e Serbisë, Republika e Bullgarisë dhe Republika e Shqipërisë.
Për shkëmbim më të suksesshëm të të dhënave për krimin transkufitar me vendet ku këto patrulla operojnë, funksionojnë edhe Zyrat e Përbashkëta të Kontaktit në p
